Dlaczego to ważne wydarzenie? Jakie dzieło zostało wydane jako pierwsze? Po co wydawać średniowiecznego pisarza?

Jako pierwszy tom z serii ukaże się 20 stycznia Objaśnienie „Polityki” napisane przez Akwinatę, czyli średniowiecznego dominikanina, Tomasza z Akwinu. Książka jest już dostępna w przedsprzedaży na stronach wydawnictwa W drodze.

Poprzez powstające kompletne wydanie dzieł Tomasza z Akwinu w języku polskim polscy czytelnicy, nie tylko teolodzy i filozofowie, ale wszyscy zainteresowani kulturą, otrzymują właśnie bezpośredni dostęp zarówno do myśli Akwinaty, jak również do jego rzetelnej metody dyskursywnego dochodzenia do prawdy. Święty Tomasz uczy intelektualnej uczciwości i odwagi, precyzji myślenia i wytrwałości w dążeniu do prawdy, otwartości na różne – także „nieortodoksyjne” – nurty filozoficzne. Wszystkie te cechy umiejscawiają go wśród najwybitniejszych duchowych i intelektualnych mistrzów naszej kultury, a jego dzieła, należące do europejskiego i światowego kanonu intelektualnego, stanowią ważną inspirację do pogłębionych intelektualnych poszukiwań.

Zapraszamy do obejrzenia i wysłuchania rozmowy o serii „Dzieł wszystkich” Tomasza z Akwinu w ramach cyklu Teologia i apologetyka na dominikanie.pl.

We Wprowadzeniu do Objaśnienie „Polityki” (tytuł oryginalny: Sententia libri Politicorum) czytamy:

Chociaż Objaśnienie „Polityki” Arystotelesa (Sententia libri Politicorum) z całą pewnością nie należy do grupy tych pism Akwinaty, w których wyraził on swoje stanowisko na temat fundamentalnych problemów filozofii i teologii w sposób najbardziej wyczerpujący i dopracowany, to jednak błędem byłoby traktowanie tego komentarza jako odgrywającego marginalną rolę w całym korpusie dzieł Doktora Powszechnego. Już choćby z racji czysto historycznych powinno się uznać Objaśnienie za dzieło o dużym znaczeniu. Stanowi ono bowiem – obok podobnego komentarza Alberta Wielkiego – jedno z pierwszych świadectw recepcji Polityki Arystotelesa po setkach lat nieobecności tego pisma w powszechnym obiegu. Powstanie komentarzy Alberta i Tomasza wyznacza więc początek ważnego etapu rozwoju filozofii polityki na Zachodzie, w którym Polityka stanie się jednym z zasadniczych punktów odniesienia, tekstem szeroko dyskutowanym i komentowanym. W Objaśnieniu „Polityki” odnajdujemy zatem najwcześniejszą interpretację politycznego nauczania Arystotelesa, dokonaną niedługo po tym, jak Polityka stała się na powrót znana czytelnikom i uczonym świata zachodniego. Już sam ten fakt powinien nas skłonić do uważnego przyjrzenia się temu komentarzowi.

Nie tylko jednak racje historyczne powodują, że dzieło to należy uznać za istotne. Wprawdzie streszcza ono i porządkuje z dużą starannością tekst Arystotelesa, jednak w niektórych jego fragmentach przebijają się także osobiste refleksje św. Tomasza. Przybierają one postać niewielkich, ewidentnie odautorskich uwag lub prób uspójnienia komentowanego tekstu za pomocą jakiejś naczelnej idei, mającej połączyć ze sobą wiele rozproszonych wątków. Przyglądanie się myśli Tomasza – komentatora jest pouczające, pozwala bowiem wyszczególnić te treści, które w Polityce Arystotelesa szczególnie żywo wpływały na umysłowość Akwinaty, a przez to również na całą średniowieczną i późniejszą kulturę filozoficzną.

Drugim tytułem serii Dzieła wszystkie Tomasza z Akwinu będzie t. 32 – Mniejsze kwestie dyskutowane. W 2023 roku planujemy wydanie łącznie ośmiu tomów tej serii. Wydanie pierwszego w Polsce kompletnego przekładu dzieł Akwinaty możliwe jest dzięki trójstronnej współpracy Instytutu Tomistycznego, Fundacji Pro Futuro TheologiaeWydawnictwa W drodze. Patronat honorowy nad projektem objął Minister Edukacji i Nauki.

Więcej informacji o serii znaleźć można na stronie akwinata.net/pl.

Tomaszowe dzieło, w zależności od tłumaczenia, liczy od kilkunastu do kilkudziesięciu tysięcy stron. Do jego spuścizny odwołują się nie tylko katolicy, lecz również chrześcijanie innych wyznań, a także niewierzący specjaliści rozmaitych nauk humanistycznych, w tym ekonomiści i politycy. Dzieła św. Tomasza z Akwinu, należące do europejskiego i światowego kanonu intelektualnego, z pewnością stanowią ważną inspirację do pogłębionych intelektualnych poszukiwań. Seria Dzieła wszystkie Tomasza z Akwinu będzie liczyła 70 tomów.

Tomasz z Akwinu jest niewątpliwie jednym z najwybitniejszych myślicieli Zachodu. Urodził się ok. 1224 roku na zamku swoich rodziców w Roccasecca w południowej Italii. Wychowany przez benedyktynów na Monte Cassino, wstąpił do założonego kilkadziesiąt lat wcześniej zakonu dominikanów. Po okresie formacji podjął pracę wykładowcy. Działał między innymi w Kolonii, Paryżu i miastach uniwersyteckich Italii. Umarł w 1274 r. w drodze na Sobór Lyoński. Został kanonizowany 49 lat później. Od wieków św. Tomasz jest dla Kościoła katolickiego jednym z najważniejszych punktów odniesienia w interpretowaniu wiary (nieprzypadkowo otrzymał tytuł doctor communis, „doktor powszechny”). Jest ceniony także jako filozof, zwłaszcza gdy chodzi o metafizykę, teorię poznania i etykę. Jego spuścizna obejmuje nie tylko komentarze do Biblii czy traktaty teologiczne, ale także komentarze do dzieł filozofów starożytnych (Arystoteles, Boecjusz) oraz samodzielne pisma filozoficzne.